SAĞLIK ÖNERİLERİ
Et Ürünlerine Dikkat
Etlerin gereğinden fazla pişirilmesi önemli besin değerlerinin kaybına sebep
olur. Etin pişirilmesi sırasında nemini kaybetmemiş olması gerekir. Bunun için
etin fırında pişmesine yakın üzerine ısıtılmış yağlı kağıt yada alüminyum folyo
ile kapatırsanız nem oranını kontrol edebilirsiniz.
Eğer eti mangalda pişirecekseniz odun kömürü iyice yanmalı ve köz haline
gelmeli. Daha sonra kömürün üzerine ince tabaka halinde kül örtünüz. Izgara
demirini iyice yağlayınız.
Etleri kömürün harereti biraz geçtikten sonra ızgaraya koyunuz. Sık sık
çevirerek etin suyunun içinde kalmasını sağlayınız.
Etleri dondururken mutlaka ufak miktar halinde ve kesinlikle hava almayacak
şekilde sarıp dondurunuz. Donmuş bir eti çözüp tekrar dondurmayınız. Eğer
dondurucunuz kuvvetli değil ise dondurma yöntemine başvurmayınız. Çünkü etin
yavaş donması, etin çözülme esnasında besin değerlerinin kaybolmasına sebebiyet
verir. Kırmızı etlerin derin dondurucudaki ömrü daha uzundur. Fakat balık ve
tavuk etlerinin ömrü daha kısadır. Dondurulmuş ürünü varsa mikrodalga fırında,
yok ise ocak veya normal fırında çözünüz ve kısa zamanda pişiriniz.
Et satın alınırken etin kararmamış, dokusunun gevşememiş olmasına dikkat edin.
Yağı sararmış olan et hayvanın yaşlı olduğunu gösterir ve daha uzun pişme süresi
ister. En önemlisi damgalı, ambalajlı ve güvenilir satıcıdan aldığınıza emin
olun.
Balık alırken; parmakla bastığınızda iz kalmıyor, kaslar hemen düzeliyorsa,
gözleri parlak ve lekesiz, solungaç kısımları kırmızı ise, balık tazedir. Bayat
balık ayrıca, kokusuyla kendini ele verir.
Tavuğun kalitesi gögüs etini dolgun ve sıkı olmasından anlaşılır. Tavuk tazeyse
göğüs kemiğinin ucu esnek olur. Tavuğun derisinde oluşan mavi lekeler bozulma
işaretidir.
Yiyeceklerdeki Protein ve Vitamin
Protein bakımından en zengin besinlerden biri yumurtadır. Yumurta ayrıca iyi bir
demir kaynağıdır. Yumurtanın taze olup olmadığını anlamak için, su dolu bir
kabın içine koyun. Eğer dipte kalıyorsa tazedir.
Yumurta haşladınız; sarsının yüzeyi gri-yeşil bir renk aldı. Bu durum,
yumurtanın demirinin kullanılmaz hale geldiğini gösterir. Bunu yumurtanın
haşlama süresini kısaltarak önleyebilirsiniz.
Yumurtanın çayla birlikte tüketilmesi de demirin vücutta kullanılmasını
engeller. Yumurtanın demirinden tam olarak faydalanmak istiyorsanız, C vitamini
bakımından zengin gıdalarla birlikte tüketin. (portakal suyu gibi)
Kurubaklagillerin protein değeri yüksektir. Eti az yediğiniz dönemlerde,
kurubaklagilleri tahıllarla tüketmeniz, vücudunuzun protein ihtiyacının
karşılanmasına büyük katkı sağlar. Kurubaklagiller kolay pişmeleri için önceden
haşlanır ve haşlama suyu dökülür. Bu işlem kurubaklagillerdeki B vitaminlerinin
suyla beraber atılması demektir. Oysa bakliyatın bir gece önceden ıslatılması da
pişirme süresini kısaltır ve haşlama gibi vitamin kaybına neden olmaz
Mutfağınızda su ürünlerinden sık sık yararlanmanız, daha sağlıklı beslenmenizi
sağlar. Çünkü su ürünleri, protein A,K ve B vitaminleriyle, iyot, fosfor, çinko
gibi mineraller açısından oldukça zengindir.
Süt Ürünlerinin sırları
Temel gıdalarımızdan biri de süttür. Süt; kalsiyum, fosfor, demir gibi
mineraller,
protein ve B2 vitamini açısından zengin bir gıdadır. Ancak süt, uzun süre güneş
ışığına
maruz kalırsa, içindeki B2 vitamini kullanılmaz hale gelir. İşte bu yüzden süt
satın
alırken, serin ve ışık almayan bir yerde muhafaza edilip edilmediğine dikkat
edilmelidir.
Süt, mikroorganizmaların üremesi açısından elverişli bir ortamdır. Bu nedenle,
pastörize edilmeden satılan sütlerin kaynatılması gerekir. Ancak kaynama süresi
5
dakikayı geçmemelidir, aksi halde protein kaybı olur.
Yoğurdun suyu birkaç gün içinde kendiliğinden ayrılır. Başta B2 olmak üzere
içindeki
vitaminler suyuna geçtiğinden, yerken yoğurdu mutlaka suyuyla karıştırmalısınız.
Sebzeleri Tüketirken
Salatanın limonunu yemeden hemen önce koymak gerekir. Çünkü bekletildiği
taktirde,
limonun içindeki asitler, sebzelerin içindeki vitaminleri kullanılmaz hale
getirir.
Sebzelerin besin değeri, pişirme süresine göre az veya çok kayba uğrar. Kaybı en
aza indirmek için sebzeleri olabildiğince az suda ve kısa süreli pişirin. Tuzu
en sonunda
ilave ediniz. Suyunu çorba için kullanabilirsiniz.
Sağlıklı bir beslenmede günlük enerji ihtiyacının %30'unun yağlardan
karşılanması gerekir. Bu oranın da kendi içinde %10 doymuş, %10 tekli doymuş,
%10 çoklu doymuş yağlar şeklinde bir dağılıma sahip olması önerilmektedir.
Kurutulmuş meyveler, demir bakımından zengindir. Kansızlıga karşı kurutulmuş
meyvelerden yararlanabilirsiniz.
Patatesin ışık almayan bir ortamda saklanması, daha uzun süre dayanmasını
sağlar. Patates alırken zedelenmemiş olmasına dikkat edin. Üzerinde yeşillik ve
morluk bulunan patatesler toksin içerdiğinden alınmamalıdır.
A,E ve D vitaminleri, yağda eriyen yani yağla birlikte alınmadığında vücuda
yararlı olabilen vitaminlerdir. Bu nedenle rejim yapıyor olsanız bile, bu
vitaminleri içeren besinleri yağlı tüketmelisiniz. Yani salatanın üzerine bir
tatlı kaşığı kadar yağ mutlaka koymalısınız.
Sebzelerin hazırlama süresinde vitamin ve mineral kaybına uğramamaları için,
kesildikten sonra, zaman kaybedilmeden pişirilmesi gerekir. Bunun için önceden
hazırlayıp bekletmekten kaçının.